KIẾN THỨC – THÁI ĐỘ VÀ HÀNH VI VỀ PHÒNG NGỪA LÂY NHIỄM HIV/AIDS VÀ CÁC YẾU TỐ LIÊN QUAN Ở PHỤ NỮ MANG THAI TẠI TRUNG TÂM CHĂM SÓC SỨC KHỎE SINH SẢN KHÁNH HÒA TỪ THÁNG 6/2009 ĐẾN 9/2009

9 Tháng 5 2013

1.  ĐẶT VẤN ĐỀ
Dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con là một trong những mục tiêu chương trình phòng chống HIV/AIDS, để thực hiện tốt vấn đề này, cần đẩy mạnh công tác tuyên truyền tư vấn cho phụ nữ đặc biệt là phụ nữ mang thai, tư vấn cho phụ nữ mang thai tự nguyện xét nghiệm HIV, từ đó điều trị dự phòng lây truyền HIV cho con ở những phụ nữ mang thai có HIV. Tuy nhiên, kiến thức- thái độ – hành vi của phụ nữ mang thai rất khác nhau gây nên khó khăn trong việc tuyên truyền, tư vấn xét nghiệm HIV cũng như vấn đề dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con. Vì vậy, chúng tôi đã thực hiện nghiên cứu “Nhận xét tình hình nhiễm HIV và các yếu tố liên quan ở phụ nữ mang thai tại Trung tâm Chăm sóc sức khỏe sinh sản Khánh Hòa”  và một trong những mục tiêu quan trọng của nghiên cứu là:  Xác định kiến thức, thái độ, hành vi và các yếu tố liên quan về HIV/AIDS ở phụ nữ mang thai.


2.  ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP

2.1. Đối tượng nghiên cứu : 400 phụ nữ mang thai đến khám tại Trung tâm Chăm sóc Sức khỏe sinh sản Khánh Hòa trong thời gian nghiên cứu

Thời gian nghiên cứu từ tháng 6/2009 đến tháng 9/2009

2.2. Phương pháp nghiên cứu : theo phương pháp tả cắt ngang.

3.  KẾT QUẢ

Nội dung

Số người

Tỷ lệ (%)

Nghe về HIV/AIDS

-        

-         Chưa

 

379

21

 

94,75

5,25

Nguồn thông tin về HIV/AIDS

+  Người thân, bạn

+  Đài, báo, tivi

+  Khác

 

75

357

14

 

18,8

89,3

3,5

Kiến thức về đường lây truyền

+  Đúng

+  Sai

 

285

115

 

71,3

28,7

Kiến thức về biện pháp phòng chống

+  Đúng

+  Sai

 

278

122

 

69,5

30,5

Kiến thức chung  (lây truyền phòng chống)

+  Đúng

+  Sai

 

 

233

167

 

 

58,3

41,7

Biết lợi ích của việc xét nghiệm HIV cho phụ nữ mang thai

+  Biết

+  Không biết hoặc không xác định

           

              

              364

36

 

 

91,0

9,0

Tự nguyện xét nghiệm HIV

+   Đồng ý xét nghiệm

+   Không đồng ý

 

225

175

 

56,3

43,7

Thái độ xử trí nếu bị nhiễm HIV (phỏng vấn 225 người đồng ý xét nghiệm)

+  Khám thai định kỳ

+  Uống thuốc dự phòng

+  Khám thai định kỳ + uống thuốc dự phòng

+  Phá thai

+  Không biết

 

 

65

25

116

12

7

 

 

28,8

11,0

51,5

5,3

3,4

4. BÀN LUẬN

Tỷ lệ phụ nữ mang thai được nghe về HIV/AIDS 94,75%, tương đương với tỷ lệ trong nghiên cứu của Nguyễn Anh Tuấn cộng sự vào năm 2005 ở quần thể dân 15 – 49 tuổi, từ nghiên cứu cũng cho thấy vẫn còn 5,25 % phụ nữ tham gia nghiên cứu chưa được nghe về HIV/AIDS, từ đó cho thấy mạng lưới thông tin của chúng ta vẫn chưa thật sự sâu rộng để phủ kín quần thể dân . Điều này cũng thể hiện phần lớn nguồn thông tin về HIV/AIDS đến với phụ nữ mang thai từ đài, báo, tivi (chiếm tỷ lệ 89,3%), qua người thân bạn chiếm 18,8% các kênh khác chỉ chiếm 3,5%, như vậy cần đẩy mạnh thêm các kênh truyền thông khác đặc biệt kênh truyền thông đi vào chiều sâu.

Về kiến thức thì 71,3% người trả lời đúng các đường lây truyền HIV; 69,5% trả lời đúng các biện pháp phòng chống; 58,3% trả lời đúng các đường lây truyền cách phòng chống, kết quả này cho thấy kiến thức về HIV/AIDS ở phụ nữ mang thai vẫn còn thấp.

Về vấn đề xét nghiệm HIV ở phụ nữ mang thai thì 91% biết lợi ích của việc xét nghiệm nhưng chỉ 56,3%  tự nguyện xét nghiệm, thấp hơn trong nghiên cứu của Đinh Thị Phương Hòa Hoàng Anh Tuấn tỷ lệ phụ nữ mang thai tự nguyện xét nghiệm HIV   66,5% . Như vậy cần phải đẩy mạnh công tác vấn để thay đổi hành vinhóm phụ nữ này.

Qua khảo sát 225 phụ nữ mang thai tự nguyện xét nghiệm HIV, thì 51,5% trả lời nếu bị nhiễm HIV thì sẽ khám thai định kỳ uống thuốc dự phòng lây truyền cho con, đây lựa chọn đúng chiếm tỷ lệ tương đối cao;  giải pháp phá thai được 5,3% chọn cũng một giải pháp phù hợp nhưng lại phụ thuộc rất nhiều yếu tố, đặc biệt tuổi thai, vậy nhân viên y tế vai trò rất quan trọng trong việc vấn  giúp chọn cách giải quyết phù hợp.

5. KẾT LUẬN

Qua nghiên cứu cho thấy kiến thức thái độ hành vi của phụ nữ mang thai trong việc phòng lây truyền HIV/AIDS còn thấp, đặc biệt tỷ lệ tự nguyện xét nghiệm HIV, vậy cần đẩy mạnh hơn nữa công tác truyền thông vấn nhằm thay đổi hành vi của cộng đồng đặc biệt phụ nữ mang thai, giúp họ thay đổi nhận thức, thái độ tự nguyện làm xét nghiệm HIV để phát hiện sớm những phụ nữ mang thai HIV, từ đó kế hoạch dự phòng lây truyền HIV cho con của họ.

Theo: sở y tế Khánh Hòa